Cha mẹ không chỉ cần trả lời câu hỏi của con, mà quan trọng hơn là biết cách lắng nghe, đồng hành và khơi gợi hành trình học tập suốt đời.
Đôi khi, điều con cần không phải là câu trả lời
Có bao giờ Ba Mẹ tự hỏi: Khi con đặt một câu hỏi, con thực sự mong đợi điều gì? Có phải là một đáp án thật nhanh? Hay là một người lắng nghe con với sự kiên nhẫn và tôn trọng?
Trong hành trình trưởng thành, trẻ luôn có hàng nghìn câu hỏi. Có câu hỏi ngô nghê, có câu hỏi ngược đời, có câu hỏi lặp đi lặp lại. Nhưng rồi, trong nhịp sống bận rộn, đôi khi người lớn chỉ vội trả lời cho xong, hoặc lảng tránh vì cho rằng câu hỏi ấy quá đơn giản, quá nhỏ nhặt, thậm chí là “vớ vẩn.”
Nhưng với trẻ, mỗi câu hỏi là một nhịp đập của trí tò mò, là một cánh cửa của quá trình học tập suốt đời. Và trước khi con tìm câu trả lời, con đang dò xem: “Ba Mẹ có đang lắng nghe con không?”
Thầy Cô ở Optimus tin rằng: Lắng nghe câu hỏi của con không chỉ là nghe bằng tai, mà là nghe bằng sự hiện diện, bằng tình yêu, và bằng lòng tin rằng câu hỏi của con luôn có giá trị.
Vì sao lắng nghe câu hỏi của con quan trọng hơn việc trả lời?
1. Lắng nghe để con cảm thấy được tôn trọng
Khi một đứa trẻ hỏi: “Tại sao bầu trời có màu xanh?”, con không chỉ đang tìm câu trả lời khoa học. Con đang tìm kiếm sự kết nối.
Nếu Ba Mẹ lắng nghe con với sự tò mò giống như cách con đang nhìn thế giới, con sẽ cảm nhận được: “Câu hỏi của mình có ý nghĩa.”
Nếu Ba Mẹ trả lời qua loa, hoặc tỏ ra không quan tâm, con sẽ dần nghĩ rằng: “Câu hỏi của mình không quan trọng.”
Và đó là lúc con bắt đầu thu mình, con bắt đầu từ bỏ thói quen đặt câu hỏi – thói quen vốn là cánh cửa của tư duy phản biện, của tinh thần học tập suốt đời.
2. Lắng nghe để hiểu con đang suy nghĩ gì
Đôi khi, điều con hỏi chưa hẳn là điều con thật sự quan tâm. Có những câu hỏi là cách con muốn Ba Mẹ hiểu hơn về thế giới nội tâm của mình.
Ví dụ, khi con hỏi: “Ba Mẹ có bao giờ sợ không?” – có thể con đang muốn nói: “Con đang cảm thấy sợ.”
Khi con hỏi: “Có ai khác cũng không giỏi tiếng Anh như con không?” – có thể con đang muốn Ba Mẹ biết: “Con đang thấy tự ti.”
Nếu chỉ trả lời ngay mà không lắng nghe sâu, Ba Mẹ dễ bỏ qua những tín hiệu cảm xúc rất tinh tế từ con.
Lắng nghe không phải là nghe câu chữ, mà là nghe những gì con chưa nói ra.
3. Lắng nghe để khuyến khích con tiếp tục hỏi
Một đứa trẻ chỉ tiếp tục đặt câu hỏi khi cảm nhận được rằng: “Mình được quyền hỏi.”
Ba Mẹ chính là người đầu tiên gieo cho con niềm tin ấy.
Nếu mỗi lần con hỏi, Ba Mẹ mỉm cười, kiên nhẫn, đồng hành – con sẽ tiếp tục hỏi.
Nếu mỗi lần con hỏi, Ba Mẹ nói: “Đừng hỏi nữa!”, “Lớn rồi tự biết đi!” – con sẽ dần ngừng hỏi.
Và khi con ngừng hỏi, con sẽ ngừng tò mò. Mà khi con ngừng tò mò, con sẽ ngừng học.
Vì sao trong hành trình học tiếng Anh việc lắng nghe câu hỏi lại quan trọng?
Trong lớp học tiếng Anh, nhiều học sinh ngại hỏi vì sợ nói sai, sợ bị phán xét. Nếu Ba Mẹ cũng không lắng nghe con ở nhà, con sẽ càng thu mình.
Có những câu hỏi nhỏ như:
- “Tại sao lại dùng ‘a’ mà không phải ‘an’?”
- “Con phát âm thế này có sai không?”
Nếu Ba Mẹ gạt đi, con sẽ nghĩ: “Tiếng Anh là môn học khô khan. Mình không nên hỏi nữa.”
Nhưng nếu Ba Mẹ lắng nghe và nói: “Ba Mẹ cũng từng thắc mắc như vậy,” hoặc “Con hỏi hay đấy, mình cùng tìm hiểu nhé,” con sẽ cảm thấy an toàn để tiếp tục hỏi.
Trong hành trình học tiếng Anh, khả năng dám hỏi quan trọng hơn cả khả năng làm bài đúng. Dám hỏi là dám học.
Ba Mẹ cần rèn luyện khả năng lắng nghe như thế nào?
1. Lắng nghe với sự tò mò
Đừng vội đánh giá câu hỏi của con là đúng hay sai, hay – dở, đơn giản – phức tạp.
Hãy lắng nghe như thể lần đầu tiên Ba Mẹ cũng được con mở ra một thế giới mới.
2. Lắng nghe với sự kiên nhẫn
Có những lúc con hỏi những điều lặp lại. Đó là cách con kiểm tra xem Ba Mẹ có thật sự lắng nghe con không.
Đừng trả lời qua loa, đừng gạt đi vì bận rộn. Thầy Cô tin rằng: Một phút lắng nghe con hôm nay có thể giúp con giữ thói quen đặt câu hỏi cả đời.
3. Lắng nghe để hiểu, không chỉ để đáp
Khi con hỏi, Ba Mẹ có thể không cần trả lời ngay. Có thể Ba Mẹ chỉ cần hỏi lại:
- “Con nghĩ sao về điều này?”
- “Nếu mình thử tìm hiểu thêm, con muốn làm thế nào?”
Câu hỏi của Ba Mẹ sẽ giúp con đi sâu hơn vào chính suy nghĩ của mình.
Ở Optimus: Lắng nghe là nền tảng của lớp học hạnh phúc
Trong các lớp học tại Optimus, Thầy Cô luôn lắng nghe câu hỏi của các con bằng sự kiên nhẫn và trân trọng.
Có những câu hỏi rất nhỏ:
- “Vì sao người ta dùng ‘he’ cho bạn nam?”
- “Vì sao từ này dài thế mà con chỉ đọc một âm?”
Có những câu hỏi rất ngây ngô:
- “Tiếng Anh có bao nhiêu từ vựng?”
Thầy Cô không bao giờ cho rằng câu hỏi của con là “ngớ ngẩn.”
Vì mỗi câu hỏi là một nhịp đập của trí tò mò, là một cánh cửa mở ra sự học tập thật sự.
Lắng nghe – Món quà lớn nhất Ba Mẹ có thể trao cho con
Thầy Cô ở Optimus luôn tin rằng: Một đứa trẻ dám hỏi là một đứa trẻ còn đang học, còn đang tò mò, còn đang sống trọn vẹn với thế giới quanh mình.
Ba Mẹ không cần biết tất cả câu trả lời. Điều con cần hơn là Ba Mẹ sẵn sàng lắng nghe, sẵn sàng cùng con đi tìm hiểu, sẵn sàng kiên nhẫn đồng hành.
Ba Mẹ nghĩ sao, liệu trong hành trình lớn lên của con, có khi nào điều con cần nhất không phải là câu trả lời, mà là ánh mắt ấm áp của Ba Mẹ khi nói: “Ba Mẹ đang nghe con đấy”?
Có lẽ, chính trong khoảnh khắc ấy, con sẽ học được điều quý giá nhất rằng học tập là hành trình của yêu thương và kết nối, chứ không phải cuộc đua tìm đáp án.
